50 jaar Kamagurka: ‘Een grap moet schuren, hij moet niet van fluweel zijn

aa9

“Mensen zeggen altijd dat er grenzen zijn aan de humor. Ik zeg nee, er zijn grenzen aan de ernst”, zegt Kamagurka, ofwel Luc Zeebroek. Hij leidt ons langs zijn kunstwerken, een daarvan is een wit met geel beeld. “Dit is een spiegelei. Eieren zijn leuk, maar ze zijn nooit verticaal. Daarom heb ik hem verticaal gemaakt.”

Het Noordbrabants Museum laat deze zomer een overzichtstentoonstelling zien: Kamagurkistan – Voorbij de grenzen van de ernst. Ruim 50 jaar aan cartoons, schilderijen, ruimtelijke objecten en filmpjes van performances. Vanaf het begin, met zijn eerste dagboekaantekeningen, tot recent werk zoals strips met de antihelden Bert en Bobje.

Kamagurka wil dat zijn publiek zijn werk leuk vindt. Maar kritiek schuwt hij niet. Zo maakte hij ten tijde van de tsunami in 2004 een cartoon genaamd ‘Duitse pedofiel redt twee kinderen’, waarop hij veel negatieve reacties kreeg. Geen goede timing, weet hij nu. Maar nog steeds ziet hij de humor ervan in: even doen alsof de pedofiel een redder is, en geen boosdoener. “Uiteindelijk heeft elk nadeel zijn voordeel.”

Het gaat Zeebroek om het opzoeken van grenzen. “Een grap moet schuren. Anders is het een fluwelen grapje. Dat is meer iets voor mensen die heel erg ziek zijn”, lacht Zeebroek. “We zijn toch gezonde mensen?”

Kunsthistoricus Kim Ouweleen schreef het boek Kamagurkistan, voorbij de grenzen van de ernst, dat tegelijk met de tentoonstelling verschijnt. Ouwelen studeerde jaren geleden af op het werk van Kamagurka en is groot fan. “Vooral van zijn absurdisme. Hij verlegt de grenzen van de kunst.”

Ouweleen kwam op zijn 12e voor het eerst in aanraking met Kamagurka. “Mijn vader kwam aanzetten met zijn cartoons. Ik werd gevangen door de vreemdheid ervan. Maar ook door de observaties die hij doet van de wereld. Hij laat zien dat alles wat wij voor normaal houden, helemaal niet zo normaal is.”

Hij is blij dat er nu een uitgebreide tentoonstelling is. “Het is echt een overzicht van zijn werk: vanaf de eerste tekeningen die hij gemaakt heeft tot aan de nieuwste schilderijen. De tentoonstelling laat ook zien dat Kamagurka een echte kunstenaar is, meer dan slechts een cartoonist.”

Want niet iedereen vindt dat Kamagurka zich onder de kunstenaars mag scharen. “Er wordt wel eens gezegd dat humor afdoet aan kunst. Maar ik vind eigenlijk het tegenovergestelde”, zegt Ouwelen. “En daar pleit Kamagurka ook voor. Hij laat zien dat humor een kwaliteit is van kunst.”

Geef een reactie

*